Kwaliteit van Bestaan

Wat is Quality of Life / Kwaliteit van Bestaan?

De laatste jaren maakt het concept “Quality of Life / Kwaliteit van bestaan” meer en meer zijn opmars in verschillende sectoren (bijv. sociale wetenschappen, economie, geneeskunde). Het concept Kwaliteit van Bestaan is tijdens het laatste decennium als concept ontwikkeld tot een sociaal concept dat een richtlijn vormt voor de praktijk en kwaliteitsverbeteringen, een criterium voor het beoordelen van de effectiviteit in de praktijk en bij strategieën én een conceptueel model voor het meten van individuele uitkomsten (Schalock et al., 2008) . Het heeft ervoor gezorgd dat we anders zijn gaan denken over mensen met een beperking en over hoe we het beleid en de praktijk moeten veranderen om de individuele uitkomsten, kwaliteit van bestaan, te bevorderen.

Er wordt al vele jaren over het concept Kwaliteit van Bestaan gediscussieerd, waardoor er meer dan 200 definities te vinden zijn in de vroege literatuur over dit onderwerp. Sinds het begrip echter een rol is gaan spelen bij de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, is de focus verschoven van het proberen kwaliteit van bestaan te definiëren, naar het bepalen wat de belangrijkste domeinen en indicatoren van de kwaliteit van bestaan zijn.

De volgende acht domeinen van Kwaliteit van Bestaan worden door de op dit terrein toonaangevende wetenschappers Schalock en Verdugo onderscheiden. Er blijken geen culturele verschillen ten aanzien van deze domeinen te bestaan (Jenaro et al., 2005; Schalock et al., 2005). Het betreft de volgende domeinen:

  • Emotioneel welbevinden
  • Interpersoonlijke relaties
  • Materieel welbevinden
  • Persoonlijke ontplooiing
  • Lichamelijk welbevinden
  • Zelfbepaling
  • Sociale inclusie / erbij horen
  • Rechten.

Wat houden de domeinen concreet in, in het leven van mensen met een beperking?

  • Emotioneel welbevinden: bijvoorbeeld respect en voor vol worden aangezien, je veilig en zeker kunnen voelen in je leven
  • Interpersoonlijke relaties: bijvoorbeeld je eigen sociaal netwerk kunnen behouden en onderhouden
  • Materieel welbevinden: materiele omstandigheden die je je menselijke waardigheid doen behouden, bijvoorbeeld je eigen w.c.! Bezoek kunnen ontvangen in je eigen woning, in privacy
  • Persoonlijke ontplooiing: de kans krijgen om als mens te groeien; groeien in je gevoel van eigenwaarde, leren door het zelf te ervaren, maar ook simpel door naar school te kunnen gaan
  • Lichamelijk welbevinden: serieus genomen te worden in je lichamelijke integriteit; indien nodig naar je eigen huisarts
  • Zelfbepaling: veiligheid en waardigheid / zelfrespect ontlenen aan het feit dat je je eigen keuzes mag maken, dat niet anderen steeds over je hoofd heen beslissingen nemen; zelf dingen kunnen proberen; zelf beslissen dat je iets wil proberen; zelf bepalen hoe laat je naar bed gaat
  • Sociale inclusie: simpelweg ervaren dat je erbij hoort in de samenleving, dat je mens onder de mensen bent
  • Rechten ervaren die je toekomen!